Türkiye Pazarında İthal Makinaların Payı

Son yıllarda sektörün gerçekleştirdiği hızlı gelişime rağmen iç pazarda ithal makinaların payı % 65 düzeyindedir. Sektörü fazla tanımayan ve dışardan bakan bazı kişiler, ithalatın fazlalığını, sektörün rekabet gücünün zayıflığına ve başarısızlığına bağlamaktadırlar. Ancak, makina sektörünün en eski ve gelişmiş firmalarının yer aldığı, Avrupa’daki makina imalatının % 40’ını gerçekleştiren ve sektörün lideri konumundaki Almanya’da VDMA’nın raporuna göre 2008 yılında ithal makinaların pazardan % 51,7 pay aldığı, Avrupa Birliğinde ise bu değerin, ülkeden ülkeye değişmekle birlikte ortalama 45-55 arasında olduğu, yine Türkiye’den çok yıllar önce dünyanın önemli makina imalatçılarının faaliyete başladığı ABD’de % 72 olduğu dikkate alındığında Türkiye’de ithal makinaların pazar payının % 65 olması kötümserlikle yorumlanmamalıdır. Tüm belirtilen ülkeler, makina sanayine Türkiye’den yarım asırdan fazla bir süre önce başlamışlardır. Bilindiği gibi Türk makina sanayisi 1995 yılından sonra gelişmesini hızlandırmış ve ihracata yönelmiştir.

Günümüzde değişik ülkeler, sektörün gelişmesine bağlı olarak bazı tür makinaların imalatında daha başarılı ve rekabetçi olmakta, diğer makinaları ise ithal etmektedirler. Türkiye’de de durum buna paraleldir. Zaman zaman ithal etmekte olduğumuz makinaların çoğunluğunun Türkiye’de imal edilebileceği söylenmektedir. Bunların yerli olarak imal edilebileceği doğrudur. Ancak büyük ölçüde serbestleşen ticaret ortamında müşteri beklentilerine uygun, güncel teknolojilerin kullanıldığı ve rekabetçi fiyat düzeyinin sağlandığı bir imalat yapılması gerekmektedir. Konu bu açıdan değerlendirildiğinde, yapabilmek ile bu şartlara uygun imalat yapmak arasında fark olduğu görülecektir. Bu nedenledir ki sektörün öncüsü ülkelerdeki ithalat da ihmal edilemeyecek boyuttadır.

Diğer yandan, ithal makina alan yatırımcıların, ihracatın yapıldığı ülkelerin Exim-Bank’larından uzun vadeli krediyi kolayca sağladıkları, buna karşın Türkiye’de satıcı kredilerine erişmenin çok zor olduğu, sağlansa da bu kredilerin kısa vadeli olduğu bir gerçektir. Bu durum yatırımcıları, daha ucuz yerli makina olsa da ithal makina almaya yönlendirmektedir. Kredi şartlarındaki önemli fark ithalatı teşvik etmekte, ihracatı da zorlaştırmaktadır.